De Twentse arbeidsmarkt is al lange tijd onderwerp van gesprek, op lokaal, regionaal en provinciaal niveau. Twente wordt gekenmerkt door een conjunctuur gevoelige economie, wat betekent dat economische neergang snel zichtbaar is, terwijl herstel vaak langer op zich laat wachten. De oorzaken van deze kenmerken voeren terug naar het begin van de industrialisatie in Twente, waarbij met name de textiel- en metaalindustrie zich vestigde in deze regio. De textiel is inmiddels verloren gegaan, met veel laaggeschoolde werklozen als gevolg. Hoewel de teloorgang van de textiel inmiddels al ruim 30 jaar geleden is, zijn de consequenties nog steeds zichtbaar. De metaal, energie en chemische industrie is echter nog steeds sterk vertegenwoordigd in de regio.

In Twente zijn ruim 93.000 arbeidsplaatsen, waarvan 26% afkomstig is van de technische sectoren,  oftewel ruim 24.000 werkplekken. Deze arbeidsplaatsen zijn te vinden in de volgende sectoren:

• Voeding;
• Chemie en kunststoffen;
• Metaal en elektrotechniek;
• Energie;
• Bouwnijverheid;
• Transport en logistiek.
  

De technische branche is niet ongevoelig voor de bovenstaande algemene trends op de Twentse arbeidsmarkt. De technische sector heeft de afgelopen jaren te maken gehad met een aanzienlijke stijging van de werkgelegenheid, waardoor knelpunten duidelijker zichtbaar zijn geworden. Met name om goed geschoold personeel te vinden en te houden. De tekorten zijn nu al zichtbaar.

De knelpunten uit de technische branche kunnen worden onderverdeeld in de volgende categorieën:

• Geringe instroom
  De technische sectoren hebben te maken met een verhoudingsgewijs geringe instroom van nieuwe werknemers uit de opleidingen. De geringe instroom zal de komende jaren voor meer problemen gaan zorgen. In de komende 10 jaar zal bijna 18% van het zittend personeel uitstromen naar pensioen. De cijfers gebaseerd op de APO rapportage 2008, de A+O monitor van 2007 en de metaalmonitor van 2006 laten zien dat er in de industrie en de bouw tussen 2008 en 2012 in totaal 6500 baanopeningen zijn. Het gaat hier dan uitsluitend over de vervangingsvraag.
• Hoge eisen aan werknemers
  Een tweede oorzaak voor het tekort aan goed geschoolde werknemers komt voort uit de voortdurende technologische ontwikkelingen en vernieuwing in de sector. Het betreft hier een kwalitatief arbeidsmarktprobleem, waardoor er behoefte is aan voortdurende bijscholing (life-long learning). Daarnaast worden ook steeds hogere eisen aan de initiële opleidingen gesteld. Er is sprake van een kwalitatief aansluitingsprobleem in de technische sector.
• Hoge uitstroom
  Ten derde is in de technische branche sprake van een relatief hoge uitstroom van werknemers die buiten de ‘techniek’ ander werk vinden. Mogelijk oorzaken voor deze hoge uitstroom zijn de hoge eisen die aan het personeel worden gesteld op het gebied van technische kennis, en daarnaast is relatief vaak sprake van een hoge werkdruk. Dit wordt mede veroorzaakt door het structurele personeelstekort. Tenslotte zijn er relatief veel kleine bedrijven in de techniek. Binnen kleine bedrijven zijn voor werknemers vaak minder carrière mogelijkheden, waardoor werknemers na enkele jaren buiten de branche gaan kijken voor verdere ontwikkeling.
• Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt
  Tenslotte is sprake van een aansluitingsprobleem tussen de technische opleidingen en de arbeidsmarkt. Hetgeen wordt geleerd in de opleiding blijkt niet goed aan te sluiten bij de behoefte van werkgevers. Soms stellen werkgevers te inhoudelijke eisen waardoor aan algemene werknemersvaardigheden voorbij wordt gegaan. De aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt is niet optimaal. Overigens zijn er wel goede voorbeelden te noemen, zoals in de transport en logistiek.

Genoemde ontwikkelingen vragen om een hernieuwde aanpak van de problemen in de aansluiting tussen onderwijs en technologie: meer mensen moeten instromen in de sector en er moet meer aandacht komen voor de aansluiting van het onderwijs aan de vraag van de markt. Technocentrum Twente heeft daarom een aantal projecten ontwikkeld die een bijdrage leveren aan de instroom in techniek. Nieuwe initiatieven zijn daarbij onontbeerlijk, en daarom zorgt Technocentrum Twente voor een constante stroom aan nieuwe initiatieven.